Lịch sử hành chính và phát triển của xã Cẩm Lý

Thời phong kiến (trước năm 1889):
Vùng đất Cẩm Lý hiện nay nằm trong các tổng thuộc trấn Kinh Bắc, sau này là huyện Lục Nam, Lục Ngạn, Lạng Giang.
Từ 5/11/1889 – 9/9/1891: Tỉnh Lục Nam thời Pháp được thành lập (gồm các huyện Lục Nam, Bảo Lộc, Phượng Nhỡn, Hữu Lũng…).
Sau 9/9/1891: Tỉnh Lục Nam giải thể, vùng đất trở lại trực thuộc Bắc Ninh, rồi từ 10/10/1895 sáp nhập vào tỉnh Bắc Giang.

II. Giai đoạn từ 1947 – 1956: Cải tổ hành chính kháng chiến và lập huyện mới

1947: Trong quá trình chiến tranh chống Pháp, các huyện sáp nhập/tách nhiều lần; vùng Cẩm Lý nằm trong quỹ đạo huyện Lục Nam của tỉnh Hà Bắc – Quảng Hồng.
21/1/1957: Chính phủ ký Nghị định 24-TTg lập huyện Lục Nam mới, bao gồm xã Cẩm Lý (trước đó thuộc Chí Linh, Hải Dương) cùng nhiều xã khác.
Ngày 20/7/1957: thành lập thêm thị trấn Lục Nam.
Các đợt phân chia – nhập – tách xã giữa 1957‑1962: xã Chu Điện, Vô Tranh…
27/10/1962: Hợp nhất tỉnh Bắc Giang & Bắc Ninh thành tỉnh Hà Bắc, tiền thân cho thời kỳ 1962‑1996.

III. Từ 1962 – 1996: Thuộc tỉnh Hà Bắc, kháng chiến và hậu chiến

Vùng xã Cẩm Lý chịu ảnh hưởng của chiến tranh, từng là địa bàn có phong trào quân, dân triệt phá giặc Pháp. Năm 1965–1967 có hàng nghìn thanh niên nhập ngũ từ các xã trong đó có Cẩm Lý.
Năm 1970: huyện lỵ chuyển đến Đồi Ngô.
6/11/1996: tỉnh Bắc Giang được tái lập, Cẩm Lý trở lại thuộc tỉnh Bắc Giang.

IV. Từ 1996 – 2024: Phát triển – Hạ tầng – Du lịch

Sau tái lập, Cẩm Lý vẫn là xã thuần nông, đời sống chủ yếu từ nông nghiệp, canh tác lúa nước.
Địa phương có nhiều di tích tâm linh, nổi bật là Đền Thần Nông (thôn Hố Mỵ), điểm đến văn hóa – tín ngưỡng của huyện Lục Nam.
2021: Xã chịu ảnh hưởng dịch Covid – từng có vùng cách ly tại thôn Kiệu Đông.
2025: Khởi công xây dựng cầu Cẩm Lý trên Quốc lộ 37, nâng cấp hạ tầng giao thông.

V. Giai đoạn 2025 – Nay: Sáp nhập – Thuộc tỉnh Bắc Ninh

28/9/2024: Quốc hội ban hành Nghị quyết 1191/NQ-UBTVQH15, hiệu lực 1/1/2025 – sáp nhập toàn bộ xã Vũ Xá vào xã Cẩm Lý (Bắc Giang); địa giới mới là 38,06 km², dân số 14.413.
16/6/2025: Nghị quyết 1658/NQ‑UBTVQH15 – sáp nhập xã Đan Hội vào Cẩm Lý; theo đó xã Cẩm Lý (mới thuộc tỉnh Bắc Ninh) có quy mô diện tích & nhân khẩu mới.
12/6/2025: Theo Wikipedia Anh, tỉnh Bắc Giang bị giải thể để sáp nhập vào Bắc Ninh – do đó Cẩm Lý chính thức thuộc tỉnh Bắc Ninh.

VI. Bảng tóm lược các mốc thời gian

Thời kỳ	Mốc sự kiện chính
1889–1891	Thành lập, giải thể tỉnh Lục Nam
1891–1956	Thuộc Bắc Giang, tỉnh Hà Bắc
21/1/1957	Lập huyện Lục Nam; Cẩm Lý trở thành xã
1962	Hợp nhất tỉnh Hà Bắc
1996	Bắc Giang tái lập, Cẩm Lý trở lại tỉnh
2021	Phong tỏa thôn Kiệu Đông
2025.1	Sáp nhập Vũ Xá
2025.6	Sáp nhập Đan Hội; chính thức thuộc tỉnh Bắc Ninh

Kết luận: Xã Cẩm Lý đã trải qua hành trình dài từ thời phong kiến – Pháp thuộc đến gần đây là thời kỳ tái cơ cấu hành chính mạnh mẽ (1957, 2025), phát triển hạ tầng – văn hóa – đời sống. Việc sáp nhập Vũ Xá, Đan Hội, cùng sự thay đổi quản lý từ tỉnh Bắc Giang sang Bắc Ninh là những bước ngoặt nổi bật trong giai đoạn đầu thế kỷ 21.

Thống kê truy cập

Lịch sử hình thành và phát triển